Erfgoed wat herleeft

Volgens Stefan wordt De Glasfabriek geen gewone woonwijk, maar een nieuw stuk stad voor pioniers. Waar wonen, werken, recreëren en ontmoeten samenkomen. “Er zitten heel veel verhalen in,” zegt hij. “Er zit een hele grote Turkse gemeenschap in Schiedam van oudsher, die hier jarenlang keihard heeft gewerkt.” Hij schetst het beeld van een fabriek die dag en nacht draaide: “24-7 met 400 man tegelijk.” Ook de economische betekenis van de plek was groot. “Het glas werd hier op locatie gemaakt voor al die distilleerders die in de directe omgeving zitten.” “Dat zijn wel mooie verhalen die we willen behouden voor de toekomst ook,” zegt Stefan.

Met alleen woningen bouw je geen goede buurt

Voor Stefan is dat meteen het vertrekpunt van de ontwikkeling. Op een plek waar meer dan een eeuw werd gewerkt, gemaakt en verhandeld, past volgens hem geen plan dat alleen draait om wonen. “De historische panden die er staan, in combinatie met die ambacht die er van oudsher altijd al was, zal in leven blijven,” vertelt Stefan. “Met alleen woningen ga je geen goede buurt bouwen.”

Die uitspraak raakt de kern van zijn visie op De Glasfabriek. “Je hebt ook echt pioniers en reuring nodig; ateliers, horeca, eerste bewoners, om er een levendige stadswijk van te maken,” zegt Stefan. Niet horeca als hoofdmoot, maar als onderdeel van een groter geheel waarin functies elkaar versterken. De Glasfabriek moet volgens hem een buurt worden die op meerdere momenten van de dag leeft: waar overdag wordt gewerkt, bewoners en ondernemers elkaar tegenkomen in Het Glaspark, waar ’s middags in de binnentuinen en op de boulevard ontmoeting ontstaat. Waar kinderen veilig buiten spelen en het dagelijks leven zichtbaar is in de wijk.

Die visie wordt concreet in de monumenten op het terrein. Een van de meest in het oog springende gebouwen is het voormalige hoofdkantoor aan de Buitenhavenweg. Dat wil Dudok Real Estate samen met Blauwhoed nadrukkelijk als plek voor bedrijven blijven inzetten. “Die gaan we herontwikkelen,” zegt Stefan. Daarachter ligt de steenloods, ooit een functioneel productiegebouw waar stenen werden geslepen voor gebruik in de glasovens. “Ook een historisch gebouw, wat ook kansen biedt voor herontwikkeling,” vertelt Stefan. En dan zijn er natuurlijk nog de silo’s, die vanuit de wijde omgeving zichtbaar zijn en het gebied, nu al, een iconische aanwezigheid geven.

Belangrijk is dat die gebouwen niet hun verhaal blijven vertellen omdat ze monumentaal zijn, maar omdat ze opnieuw iets kunnen betekenen voor de wijk en de stad. In het hoofdkantoor zitten nu al architecten, kunstenaars en creatieve ondernemers. “Dat is juist de sfeer die we als het even kan willen behouden.” De identiteit van De Glasfabriek hoeft daardoor niet helemaal opnieuw te worden uitgevonden. Een deel ervan is al aanwezig, in de mensen en de culturele geschiedenis van de plek.

Die levendigheid moet niet alleen ín de wijk voelbaar zijn, maar ook in de manier waarop De Glasfabriek zich weer met de stad verbindt. Jarenlang was dit een afgesloten industrieterrein, met hekken en vrachtverkeer, zonder echte relatie met de binnenstad. Nu willen de ontwikkelaars die stap juist weer mogelijk maken. “Wat wij willen doen, is dat we vanuit de binnenstad aanleidingen in het plan hebben dat mensen ook daadwerkelijk de Koemarkt oversteken. En de Buitenhavenweg op lopen,” vertelt Stefan. Hoe ze dat willen doen? “Met steppingstones”.

Die stepping stones zijn niet alleen routes, maar vooral plekken met betekenis: functies en gebouwen die het gebied aantrekkingskracht geven, zodat mensen niet langs De Glasfabriek lopen, maar er juist doorheen willen bewegen. De ligging, ruime parkeergelegenheid in de hub en goede bereikbaarheid helpen daarbij mee. De wijk ligt aan de haven, vlakbij het historische centrum van Schiedam en op de rand van Rotterdam-West. En dat waar wonen, werken en recreëren samenkomen in het groene Glaspark dat het hele gebied aan elkaar knoopt.

“Ik kijk er enorm naar uit om te ervaren hoe het erfgoed weer gaat werken, hoe bewoners en ondernemers elkaar versterken, en hoe de geschiedenis van de plek niet wordt afgesloten, maar opnieuw een vervolg krijgt,” sluit Stefan af.